Αιματουρία ή αίμα στα ούρα σε άνδρες και γυναίκες

Τι είναι η αιματουρία και πόσο μας ανησυχεί;

Η αιματουρία είναι ένα από τα πλέον ανησυχητικά συμπτώματα από το ουροποιητικό σύστημα τόσο στους άνδρες, όσο και στις γυναίκες. Τα ούρα είναι βιολογικό υγρό που φυσιολογικά είναι άσηπτο, δηλαδή χωρίς μικρόβια. Η αιματουρία μπορεί να είναι ανώδυνη (αιματουρία χωρίς πόνο)  ή με πόνο. Επίσης μακροσκοπική (ορατά δηλαδή με γυμνό μάτι τα ούρα είναι κόκκινα, ροζέ ή καφέ με ή χωρίς πήγματα) ή μικροσκοπική (ενώ δεν είναι ορατή με γυμνό μάτι, ανακαλύπτεται από μία γενική εξέταση ούρων στο μικροσκόπιο). Τέλος μπορεί να είναι ολική (όλα τα ούρα κόκκινα), αρχική στην αρχή της ούρησης και τελική στο τέλος της ούρησης.

Η ανώδυνη μακροσκοπική αιματουρία είναι ένα σοβαρό σύμπτωμα και πρέπει ο άνδρας ή η γυναίκα να επισκεφτούν οπωσδήποτε ουρολόγο. Στους ενήλικους θα πρέπει να θεωρείται ύποπτο για κακοήθεια οργάνου του ουροποιητικού, έως αποδείξεως του αντιθέτου. Ειδικά αν κάποιος είναι καπνιστής, η πιθανότητα κακοήθειας αυξάνεται.  Συχνοί καρκίνοι που προκαλούν αιματουρία είναι ο καρκίνος της ουροδόχου κύστεως, του προστάτη, του νεφρού και του ουρητήρα. Επίσης γειτονικά κακοήθη νεοπλάσματα μπορούν να διηθούν την ουροδόχο κύστη και να δίνουν ανώδυνη αιματουρία. Κλασικό παράδειγμα είναι ο προχωρημένος καρκίνος του ορθού ή του τραχήλου της μήτρας.

Ποιες είναι οι αιτίες της αιματουρίας; 

Καλοήθη αίτια για μακροσκοπική αιματουρία είναι συνήθως η νεφρολιθίαση (πέτρες στους νεφρούς ή στον ουρητήρα), οι ουρολοιμώξεις και η καλοήθης υπερπλασία του προστάτη. Επίσης μπορεί να οφείλεται σε διαταραχές της πήξης του αίματος ή σε λήψη αντιπηκτικών φαρμάκων. Για να καταλήξουμε βέβαια εκεί, πρέπει πρώτα να έχουν αποκλειστεί όλα τα άλλα αίτια. Άλλη αιτία μικροσκοπικής συνήθως αιματουρίας είναι η έντονη σωματική άσκηση. Ξέρουμε ότι πολλοί  αθλητές έχουν μικροσκοπική αιματουρία και πρωτεϊνουρία.

Αν η αιματουρία συνοδεύεται από πυρετό και αιφνίδια  συμπτώματα όπως κάψιμο στην ούρηση, συχνουρία και επιτακτικότητα συνήθως προκύπτει ότι όλα αυτά οφείλονται σε ουρολοίμωξη. Στους άνδρες συνήθως είναι οξεία προστατίτιδα και στις γυναίκες κυστίτιδα ή πυελονεφρίτιδα.

Ποιες εξετάσεις μπορεί να χρειαστούν στη διερεύνηση της αιματουρίας; Τι είναι η κυστεοσκόπηση;

Στην ανώδυνη μακροσκοπική αιματουρία, που είναι και το πιο ύποπτο σύμπτωμα, ο ουρολόγος πιθανώς θα σας ζητήσει τις εξής εξετάσεις:

•Εξέταση PSA, αν είστε άνδρας

•Υπερηχογράφημα ουροποιητικού ή ιδανικά αξονική τομογραφία, που διασαφηνίζει πλήρως τι συμβαίνει στους ουρητήρες και στους νεφρούς. Η ιδανική απεικόνιση είναι η αξονική πυελογραφία, αν ο αξονικός στο μέρος που ζείτε υποστηρίζει αυτή την τεχνική.

•Κυστεοσκόπηση: Είναι η βασικότερη εξέταση και απόλυτα αναντικατάστατη, καθώς το 90% των κακοηθειών που προκαλούν αιματουρία εδρεύουν στην ουροδόχο κύστη. Έχει καλύτερη διακριτική ευχέρεια και από την αξονική και από το υπερηχογράφημα. Σήμερα έχουμε στη διάθεσή μας με την εξέλιξη της τεχνολογίας τα εύκαμπτα κυστεοσκόπια που επιτρέπουν την κυστεοσκόπηση με τοπική αναισθησία στο ιατρείο και με λιγότερη ενόχληση. Για πληροφορίες μπορείτε να ανατρέξετε στο κεντρικό μενού στο εδάφιο ‘εύκαμπτη κυστεοσκόπηση’.

Η μακροσκοπική αιματουρία είναι πολύ ύποπτο σύμπτωμα για κακοήθεια οργάνου του ουροποιητικού, έως αποδείξεως του αντιθέτου. Αν δείτε αίμα στα ούρα επισκεφτείτε άμεσα τον ουρολόγο σας.